Tại sao bạn đóng thuế?
Mục đích của thuế
Mục tiêu chính của thuế là tạo nguồn tài chính để Nhà nước duy trì sự tồn tại và thực hiện các chức năng của mình.
Tại sao chính phủ cần thu thuế?
Chính phủ thu thuế để có ngân sách thực hiện các chức năng cốt lõi, bao gồm:
- Đảm bảo an ninh và trật tự xã hội: Chi trả cho quân đội, công an, và hệ thống tòa án để bảo vệ an toàn cho người dân và duy trì luật pháp.
- Cung cấp dịch vụ công cộng: Xây dựng và duy trì trường học, bệnh viện, đường sá, cầu cống, và các cơ sở hạ tầng thiết yếu khác.
- Bảo vệ môi trường và định hướng tiêu dùng: Sử dụng thuế để điều chỉnh các hành vi có hại (thuế thuốc lá, rượu bia) hoặc khuyến khích các hành vi có lợi (ưu đãi cho năng lượng sạch).
- Giảm bất bình đẳng và hỗ trợ người yếu thế: Phân phối lại thu nhập thông qua các chương trình phúc lợi xã hội, trợ cấp cho người nghèo, người khuyết tật.
Nói cách khác, thuế chính là nền tảng tài chính giúp một quốc gia vận hành ổn định và phục vụ lợi ích chung của toàn xã hội.
Khế ước xã hội (Social Contract)
Thuế và mối quan hệ giữa người dân và chính quyền
Thuế không chỉ là một nghĩa vụ tài chính, mà còn là một phần của mối quan hệ niềm tin giữa người dân và chính quyền. Mối quan hệ này bắt nguồn từ một thỏa thuận ngầm hiểu – khế ước xã hội.
Khế ước xã hội hoạt động như thế nào?
Thẩm phán Tối cao tòa án Hoa Kỳ, Oliver Wendell Holmes Jr., lập luận rằng việc đóng thuế không chỉ là một nghĩa vụ bắt buộc mà còn là một sự đánh đổi có ý thức. Chúng ta từ bỏ một phần tài sản cá nhân để đổi lấy những lợi ích mà chỉ một xã hội có tổ chức mới có thể cung cấp.
"Thuế là thứ chúng ta phải trả cho một xã hội văn minh."
Theo khế ước này, người dân đồng ý đóng thuế và tuân thủ pháp luật. Ngược lại, nhà nước có trách nhiệm sử dụng quyền lực và nguồn thu đó để bảo vệ quyền con người, duy trì trật tự và phục vụ lợi ích chung.
Do đó, thuế tạo nên một mối liên hệ trực tiếp và bình đẳng giữa người dân và nhà nước: “Tôi đóng thuế, tôi có quyền đòi hỏi và giám sát.”